فهرست بستن

تحقیق رایگان درمورد ژئوپلیتیک، نقش برجسته، فرهنگ شهادت

شهادت، جدا کردن این فرهنگ از مصادیق روز ایثار و فرهنگ است. اگر اقدام عملی برای نهادینه نشدن فرهنگ ایثار و شهادت از سوی نظام و مردم انجام نشود این فرهنگ به شدت دچار ضعف و سستی میشود. اگر فرهنگ ایثار و شهادت را از مصادیق روز ایثار جدا کنیم نسل امروز ما این فرهنگ را نخواهد شناخت. اگر ایثار و شهادت را با پایان جنگ تحمیلی تمام شده بدانیم نسل امروز ما چطور میتواند با این فرهنگ ارتباط برقرار کند؟ ما باید مصادیق روز فرهنگ ایثار را شناسایی و تبلیغ کنیم و گسترش دهیم. (روزنامه کیهان، شماره 18614، تاریخ: 21/6/1385.)

3-1-1-1-12-فلسفه ایثار و شهادت
ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و تلاش برای احیاء آن برای مقابله با تهاجم فرهنگی موضوعی است که نیازمند بررسی ابعاد مختلف آن است.ایجاد کردن و سپس توسعه یک فرهنگ در میان یک جامعه، فعالیتی تدریجی و زمان‎بر است. البته بعضی از حوادث تاریخ در ایجاد و گسترش یک فرهنگ نقش تسریع کننده‎ای دارند. مثلاً در خصوص توسعه و گسترش شهادت در جوامع، حوادث بزرگی نظیر حماسه عاشورا، نهضت‎ها و قیام‎هایی که بعد از آن در طول تاریخ تشیع به وقوع پیوسته و در زمان معاصر، پدیده انقلاب اسلامی با رهبری امام خمینی (ره) و سپس جنگ تحمیلی و دفاع مقدس 8 ساله، در رشد و تسریع و گسترش فرهنگ شهادت در میان جوامع از جمله لبنان و فلسطین نقش داشته‎اند. امّا برای تداوم و گسترش این فرهنگ در زمان کنونی چه باید کرد در این نوشتار، ابتدا شهادت و فرهنگ شهادت طلبی، تعریف و سپس عوامل تقویت و تضعیف این فرهنگ بررسی شده است. شهادت، مرگی از نوع کشته شدن است که شخص مؤمن، آگاهانه و با اختیار و به خاطر اهدافی که از منظر دین، مقدس شمرده شده است، آن را بر می‎گزیند که قرآن کریم از آن به معنای «قتل فی سبیل الله» یاد کرده استhttp://kisar.ir/forum/showthread.php?tid=675))
آیین مقدس اسلام، آیین توحید، عقل، فطرت، رشد، کمال، صلح، صفا، مهر و محبت و آیین تعلیم و تربیت است.
اسلام می‌خواهد قلوب انسان‌ها را از راه ارتباط با شرک و کفر، بت و بت پرستی و بندگی نسبت به بندگان پاک کند.اسلام دعوتش را با دلیل و برهان و موعظه حسنه و جدا احسن شروع می‌کند و از این راه سعی می‌کند انسان منحرف از فطرت توحیدی را به صراط مستقیم برگرداند. اسلام موضع‌گیری علیه فطرت توحیدی را که به ضرر خود موضع گیران و مزاحم مؤمنان پاک دل است، نمی‌پسندد و چنانچه ببیند دشمن عالم با معاند جاهل در زمینه‌ی رشد انسان و انسانیت مانع ایجاد می‌کند، خود را به خاطر اقامه‌ی حق، مجبور به جهاد می‌بیند و برای او جهاد ابتدایی یا دفاعی فرقی نمی‌کند.آنچه برای او اهمیت دارد، پاک سازی حیات انسان از آلودگی شرک، کفر، فسق و فجور و بت پرستی است .اکنون که روشن شد برای چه هدف والایی در اسلام سخن از جهاد و مبارزه به میان آمده است.ایثار و از خود گذشتگی امری است دینی، اخلاقی و انسانی و بسیار نیکو و پسندیده که در هر آیین و مذهبی ستوده شده و درباره‌ی آن سفارشات زیادی شده است. ایثار در فرهنگ اجتماعی، سیاسی و اقتصادی اسلام به عنوان اوج وارستگی مؤمن و نشانه‌ی بارز پیوستگی به خدا و مکتب تلقی شده و در قرآن از آن برای آزمودن صلاحیت رهبری امامت نام برده شده است.حضرت ابراهیم (ع) پیش از رسیدن به امامت، با ایثار آزمایش شد و امام علی (ع) و حضرت فاطمه (س) به خاطر ایثار مورد ستایش قرآن قرار گرفتند. علی (ع) در ایثار جان، آن چنان پیش رفت که حتی بر جبرییل و میکاییل پیشی گرفت و ملائک و عالم آسمان‌ها را به حیرت واداشت و عامل مباهات پروردگار عالم شد.همچنین واقعه‌ی عاشورای حسینی، نقطه‌ی اوج و قله‌ای از ایثار و شهادت در طول تاریخ تشیع به شمار می‌رود که سرشار از نکات عبرت آموز برای تمام شیعیان و مسلمین جهان اسلام به شمار می‌آید.(همان)

3-1-2- متغیر وابسته
3-1-2-1-ژئوکالچر جمهوری اسلامی ایران
اگر فروپاشی شوروی را به عنوان شاخصی برای پایان یافتن دوره طولانی در حیات سیاسی انسان ارزیابی نماییم که در آن فرهنگ قدرت(تجربه دوران جنگ سرد)، دچار افول و زوال می شود؛ عصر پس از جنگ سرد را با عنایت به طیف نظریه های ارائه شده از سوی غرب و شرق، می توان به دوره توجه قدرت فرهنگ معرفی نمود(افتخاری،137:1389).
فرهنگ مجموعه به هم پیوسته ای از شیوه های تفکر، احساس و عمل است که کم و بیش مشخص است و توسط تعداد زیادی از افراد فرا گرفته می شود و بین آنها مشترک است که به دو شیوه عینی و نمادین به کار گرفته می شود تا این اشخاص را به یک جمع خاص و متمایز مبدل سازد. این شیوه های تفکر، احساس و عمل می تواند کم و بیش رسمی شود و شکل معین و خاصی به خود بگیرد.
این شیوه ها در قوانین، شعایر، مراسم، تشریفات، شناخت علمی، تکنولوژی و علوم دینی بسیار رسمی و مشخص هستند(صحفی،100:1380).
اصطلاح علمی ژئوکالچر از دو واژه ژئو (Geo) به معنی زمین و کالچر ( (Cultureبه معنی فرهنگ تشکیل شده است. این اصطلاح بیش از هر چیز به طبیعت واحد، یکپارچه و به هم پیوسته سیاره زمین اشاره می کند، و در تحلیل ژئوکالچر باید گفت که این واژه با توجه به یک نگرش جهانی به فرایندهای فرهنگی اشاره دارد (حیدری، 1387 : 149)
ژئوکالچر را امانوئل والرشتاین جامعهشناس مارکیست امریکایی مطرح و ابزار تحلیل خود را «تقسیم کار بینالمللی» قرار داد، ایشان ژئوپلیتیک را سیاست کشورهای مختلف برای اینکه در کجای این تقسیم کار (پیرامون، شبه پیرامون و هسته) قرار گرفته‌اند» تعریف کردند و ژئوکالچر (بهجای سیاست بر فرهنگ تمرکز نمود) را «مف
هومی، که بر تحمیل الگوهای فرهنگی از سوی قدرتهای هستهای بر کشورهای پیرامون و نیمه پیرامون برای زایل ساختن فرهنگهای بومی آنها اشاره دارد» دانست.(واعظی،1385:23)
تعریف فوق از والرشتاین، بیانگر این مطلب است که ابعاد فرهنگی کشمکش‌های بینالمللی زیربنا و ابعاد نظامی و سیاسی یا ژئواستراتژیکی در حاشیه قرارمیگیرد.
یکی از ساختارهای ژئوکالچر جهان، ایران است که امروزه تنها بخش کوچکی از سرزمین تاریخی آن را جمهوری اسلامی ایران تشکیل می‌دهد. این سرزمین پهنه جغرافیایی وسیعی است که طی قرن‌ها قلمرو فرهنگ و تمدن کهن ایرانی به شمار می‌رفت. وسعت این پهنه، بسیار وسیع‌تر از کشور کنونی ایران و شامل سرزمین‌هایی است که یا داخل فلات وسیع ایران و یا در حاشیه‌های آن قرار گرفته‌اند. از مهم‌ترین مشخصه‌های این سرزمین، نقش گذرگاهی آن در میان قاره‌های بزرگ جهان و نیز قرار گرفتن آن در میان چند قلمرو بزرگ جغرافیایی و فرهنگی متفاوت است.
امروزه نقش ایران به علت موقعیت توأم ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی بیشتر هم شده است. نقش ایران در دوران جنگ سرد به عنوان یک سرزمین حائل میان دو اردوگاه ایدئولوژی شرق و غرب، موقعیت جغرافیایی ایران در میانه جهان اسلام، و مذهب تشیع که از مشخصه‌های اصلی آن می‌باشد در بعد از انقلاب در یک استراتژی فرهنگی، ساختار ژئوکالچر ایران را دچار دوگانگی کارکردی کرده است. انقلاب موجب شد که سیاست ایران بر فعالیت امت‌گرایانه و ترویجی در خارج و به ویژه روی کشورهای اسلامی متمرکز گردد.در حالی که تمایلات ملی‌گرایانه و مبتنی بر تلفیق فرهنگ ایرانی و شعائر شیعی که تشکیل‌دهنده هویت ملی ایرانی است، اجازه نمی‌داد رهیافت امت‌گرایانه که فقط بر تسامح مذهبی استوار بود به راه خود ادامه بدهد. این دوگانگی کارکردی – رفتاری یادآور همان مدل معروف ژان گاتمن است که به مدل آیکونوگرافی و سیرکولیسیون یا «نمادسازی حرکت» معروف می‌باشد(آمار و همکاران،186:1391).
جمهوری اسلامی ایران که تنها بخش کوچکی از سرزمین تاریخی ایران است دارای خصلتی فرهنگی و تاریخی ویژه است. کانون جغرافیایی یا ناحیه محوری این سرزمین در فلات مرکزی ایران در داخل کوه‌های عریض زاگرس در غرب و رشته کوه‌های باریک و مرتفع در شمال واقع شده است. در عین حال این منطقه از دیرباز محل استقرار طوایف پارس و پارت است که از شاخه‌های اصلی نژاد آریایی به شمار می‌آیند و طلایه‌دار استقرار نخستین حکومت‌های ایرانی‌تبار بودند که بعدها به امپراطوری بزرگ در آسیا تبدیل شده است. از جمله مشخصه‌های این سرزمین می‌توان به استقرار آن در منطقه‌ای حائل که بدان یک نقش برجسته گذرگاهی داده اشاره کرد.
فرهنگ ایرانی به همان اندازه که از ساختارهای بومی سرزمین مانند کوه‌ها، دشت‌ها، رودها و طبیعت متنوع الهام پذیرفته بود، در عین حال از دیگر فرهنگ‌های مهاجر یا مهاجم نیز متأثر گردیده و هم آنها را از خود متأثر ساخته بود. مراودات فرهنگی ایرانیان با سایر اقوام و ملل نه فقط از طریق روش‌های صلح‌آمیز، بلکه بیشتر از طریق جنگ‌ها و خون‌ریزی‌ها صورت پذیرفته است. در حال حاضر موقعیت گذرگاهی ایران تغییر نیافته، بلکه اهمیت آن با مکمل‌شدن موقعیت توأم ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی بیشتر شده است. در واقع ژئوپلیتیک آن برخاسته از قابلیت اثرگذاری در سطح منطقه و ژئواستراتژیکی آن ناشی از قابلیت اثرگذاری در مقیاس جهانی است. زیرا وجود ذخایر بزرگ سوخت‌های فسیلی در زیر بستر خلیج فارس و خاک کشورهای منطقه با توجه به نیاز روزافزون جهان صنعتی به آن و عبور همه روزه تعداد زیادی شناور حامل مواد سوختی از تنگه هرمز، موقعیت ژئوپلیتیکی ایران را به یک موقعیت ژئواستراتژیکی و منطبق با یکدیگر تبدیل کرده است و کشور ایران را به یکی از نواحی پراهمیت جهان مبدل ساخته است. در زمان جنگ سرد هم ایران به عنوان یک سرزمین حائل میان دو اردوگاه ایدئولوژیکی و در منطقه خلیج فارس و خاورمیانه از اعتبار خاصی برخوردار بود. مجموعه کارکردهای حاصل از موقعیت‌های چندگانه در طول تاریخ تاکنون که به آن ذکر شده، از دیرباز به گونه‌ای ساختاری فضای سیاسی و فرهنگی ایران را تحت تأثیر قرار داده است.
جنبه دیگر، تحلیل موقعیت جغرافیایی ایران در جهان اسلام است، ایران به علت قرار گرفتن در مرکز منطقه وسیع اسلام که از آسیای شرقی تا آفریقای غربی ادامه دارد به همراه تعدادی از کشورها همچون بحرین، پاکستان، عراق، تاجیکستان، برخی از آذری‌ها یا گروه‌های کوچکی از مسلمانان در یمن و همچنین لبنان و عربستان با انتخاب مذهب شیعه، جمعیت شیعه جهان را در مرکز جهان اسلام تشکیل داده‌اند که باز هم یادآور همان نقش برجسته منطقه‌ای و جهانی ایران است(همان،189).
3-1-2-1-1- جمهوری اسلامی ایران
قلمرو و فضای جغرافیایی ایران هم به لحاظ طبیعی و هم به لحاظ انسانی و فرهنگی هویت خاصی دارد که با مرزهای مشخص طبیعی و انسانی از فضاها و قلمروهای پیرامون خود متمایز می باشد. قلمرو جغرافیایی فلات ایران در شمال از فضاهای ماورای قفقاز، سیبری و آسیای مرکزی؛ در شرق از فضاهای فلات تبت و فلات دکن(هند) و دشت سند و پنجاب؛ در جنوب از فضاهای آبی اقیانوس هند، خلیج فارس و شبه جزیره عربستان و در غرب از فضاهای فلات آناتولی و دشت های بین النهرین متمایز می شود و فضای محصور میان این مناطق دارای هویت طبیعی مشخص است(حافظ نیا،1381: 14-15)

3-1-2-1-2- محدوده جغرافیایی
سرزمین ایران بخش عمده
ای از فلات ایران را شامل می شود که در نیمکره شمالی زمین قرار دارد. ایران در نیمکره شمالی،بین عرض های 25 و 40درجه شمالی وطولهای 44و 63درجه شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است.
طول مرزهای کشور ایران 8574کیلومتر می باشد که از این مقدار 3965کیلومتر مرز خشکی ،2045کیلومتر مرز رودخانه ای،دریاچه ای و 2564کیلومتر مرز دریایی است. (اخباری و نامی،2:1389)
وسعت کشور ایران بر اساس آخرین مطالعات یک میلیون وششصد و بیست و سه هزار و هفتصد و هفتاد و نه کیلومتر مربع برآورد شده است.موقعیت جغرافیایی ایران در جهان بسیار حساس و مهم ارزیابی می شود به طوری که رنه گروسه محقق فرانسوی ایران را چهار راه تاریخ خوانده است و گروهی دیگر از مستشرقین آن را پل بین شرق و غرب می دانند.(طاهری موسوی،4:1387)
ایران سرزمینی است در غرب آسیا که از شمال به کشورهای ارمنستان، جمهوری آذربایجان، جمهوری ترکمنستان ودریای خزر و از خاور به ترکمنستان، افغانستان وپاکستان و از جنوب به دریای عمان و خلیج فارس واز غرب به عراق و

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *