منابع تحقیق درمورد عادت به مطالعه-متن کامل
بهمن 17, 1397 Comments..0

تمامی این اوصاف، شناخت کاربران کتابخانه‌های عمومی برای ایجاد مجموعه‌ای مناسب و نیز ارائه خدماتی مطلوب، حائز اهمیت است که در میان، اقلیت‌ها، مانند گروه‌های قومی، معلولین، بی‌سوادان، زندانیان، سالمندان و… نباید نادیده گرفته شوند.

۲ – 12 استفاده از کتابخانه عمومی
اگرچه در همه کتابخانه‌ها بویژه کتابخانه‌های عمومی، آمار دقیق استفاده‌کنندگان وجود دارد ولی این آمارها به لحاظ تعداد مراجعان می‌باشد و تفکیکی به لحاظ نوع اطلاعات استفاده‌شده توسط کاربران از کتابخانه‌ها صورت نگرفته است. بر اساس مطالعات یک کتابدار آفریقایی، استفاده‌کنندگان از کتابخانه‌های عمومی در سه گروه جای دارند:1) گروهی که صرفاً بدون هدف مطالعه می‌کنند. 2) گروهی که عمدتاً برای گذراندن امتحان مطالعه می کند. 3) گروهی که بر حسب نیاز و برای یافتن اطلاعات ویژه و معمولاً در رابطه با کار آن‌هاست، مطالعه می‌نمایند (استیگر،۱۳۷۰، ص۱۳۳). بنابراین لازم است که کاربران کتابخانه را به لحاظ نوع استفاده از کتابخانه شناسایی کرد تا تمهیدات لازم برای ارائه خدمات به آن‌ها تدارک دیده شود.
نگارنده، طرحی با عنوان «در جستجوی چه می باشی» را به نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ارائه کرده است. به این صورت که در برگه‌های ثبت‌نام، یک بخشی را به عنوان توانایی‌ها و علایق کاربران در نظر می‌گیریم و شخصی که می‌خواهد در کتابخانه به عنوان عضو جدید ثبت‌نام کند؛ می‌تواند علایق و توانایی‌های خود را در این قسمت از برگه ثبت‌نام وارد نماید. این اطلاعات در یک پایگاه اطلاعاتی وارد می‌شود که حداقل دو مزیت عمده می‌تواند داشته باشد: اول اینکه علایق و حوزه‌های مطالعاتی کاربران برای کتابخانه مشخص می‌گردد و مجموعه‌سازی بر اساس نیازهای واقعی کاربران صورت می‌گیرد و دیگر اینکه، مدیریت اطلاعات رخ می‌دهد. برای مثال، شخصی می‌خواهد در کتابخانه عضو شود و دارای تخصص در زمینه برنامه‌نویسی به زبان c می‌باشد؛ شخص مذکور در برگه ثبت‌نام و در قسمت توانایی‌های کاربر، تسلط خود به برنامه‌نویسی به زبان c را می‌نویسد و اطلاعات این عضو جدید وارد بانک اطلاعاتی (که قبلاً ایجاد شده است) می‌شود. پس از مدتی، یکی از کاربران کتابخانه به کتابدار مراجعه کرده و از کتابدار می‌پرسد که به دنبال شخصی است که برنامه‌نویسی به زبان c را به او آموزش دهد. کتابدار شروع به جستجو در بانک اطلاعاتی می کند و شخصی را که دارای تخصص در زمینه برنامه‌نویسی به زبان c است را به کاربر متقاضی معرفی می‌کند.
اعتقاد نویسنده بر این است که کتابداری دو دوره را پشت سر گذاشته است: دوره اول زمانی بود که کتابدار به عنوان حافظ و نگهبان کتابخانه محسوب می‌شد و وظیفه اصلی کتابدار، امانت کتاب به مراجعین کتابخانه و حفاظت از ساختمان کتابخانه و کتاب بوده است که این افراد را نگهبان یا حافظ کتاب می‌نامیدند (مزینانی،۱۳۸۲، ص۵). اگر چه ممکن است که هنوز برخی از کشورها در این مرحله توقف کرده باشند. دوره دوم، مربوط به اطلاع‌رسانی است که این اصطلاح نخستین بار توسط پروفسور ساول گورن در سال ۱۹۶۰ به‌کاربرده شد. در این دوره، کتابدار نقشی فراتر از یک نگهبان کتاب را ایفا می‌کند و به عنوان شخصی مطلع، اطلاعاتی خارج از مجموعه کتابخانه را در اختیار مراجعان خود قرار می‌دهد. برای مثال، کتابدار اخبار استخدامی، مسائل روز، کتاب‌های مفید و… را به کاربران اطلاع‌رسانی میکند. بسیاری از کشورهای پیشرفته و توسعه‌نیافته هنوز در این مرحله قرار دارند. دوره سوم، دوره‌ای است که به تازگی زمزمههایی از آن به گوش می‌رسد و از این دوره، با نام مدیریت اطلاعات، مدیریت دانش، علم اطلاعات و… یاد میکنند. چنین به نظر میرسد که در کتابخانههای محدودی از کشورهای پیشرفته، آن هم نه به طور فراگیر در حال اجرا است. طرحی را که در سطور پیشین (در جستجوی چه می‌باشی) شرح آن گذشت را می‌توان در دوره سوم کتابداری قرارداد.
برای اینکه کتابخانهها بتوانند کاربران جدیدی را جذب و کاربران فعلی خود را حفظ نمایند؛ علاوه بر خدمات معمول کتابخانه، باید فعالیت‌های خود را در حوزه اطلاع‌رسانی، بویژه مدیریت اطلاعات معطوف نمایند.
ما همواره تحت تأثیر محیط پیرامونی خود می‌باشیم و حتی زمانی هم که می‌خواهیم از این تأثیرات به دورباشیم؛ عوامل مختلف محیطی بر رفتارهای ما، خواسته و یا ناخواسته تأثیر می‌گذارد (لطف عطا،۱۳۸۷)؛ بنابراین عوامل مختلفی _ از شرایط خانوادگی گرفته تا محیط‌های آموزشی _ می‌تواند در مراجعه و یا عدم مراجعه افراد یک جامعه به کتابخانه‌های عمومی تأثیرگذار باشد که در ادامه این فصل، به طور تفصیلی به بیان آن‌ها می‌پردازیم.
۲ – 13 تأثیر خانواده
بدون تردید، خانواده نخستین آموزشگاه و پرورشگاه انسان محسوب می‌شود و انسان آیین زندگی و شیوه‌ی زندگی کردن را در نخستین خاستگاه، یعنی خانواده یاد می‌گیرد؛ زیرا انسان تمام رفتارها را یاد می‌گیرد. پس باید همه رفتارها را در مراحل گوناگون زندگی به او آموزش داد. باید گفت که همه چیز از خانواده شروع می‌شود، اگرچه همه امور به خانواده ختم نمی‌شود. پس از خانواده نوبت به نهادهایی مانند مدرسه و مسجد می‌رسد. بنابراین می‌بایست همه برنامه‌ها و فعالیت‌ها در وهلهی نخست، خانواده محور باشد و بیش‌ترین تمرکز و توجه به خانواده معطوف شود (بهپژوه،۱۳۹۲، ص۳۲). چرا که خانواده رکن طبیعی و اساسی اجتماع و نخستین مدرسه و مهد اصلی تربیت است (امیرحسینی،۱۳۸۴، ص۳).
عادت به مطالعه همانند بسیاری از عادات دیگر، در دوران کودکی شکل می‌گیرد (محسنی کبیر،۱۳۷۷، ص۱۳۸). پس لازم است که در امر مطالعه، توجه زیادی به خانواده‌ها شود؛ چرا که کودکان اولین تجربه ارتباط اجتماعی‌شان را از پدر و مادر خویش می‌آموزند (امیرحسینی،۱۳۸۴، ص۵). همچنین روان‌شناسان عقیده دارند که بسیاری از عادت‌های انسانها در درون خانواده شکل می‌گیرد و اگر کودک عادت به مطالعه را در درون خانواده کسب نکرده باشد، مشکل است که کودک را در آینده به کتاب و مطالعه علاقمند کرد. بنابراین، لازمه داشتن کشوری توسعه‌یافته و شهروندانی آگاه، توجه به خانواده به عنوان نخستین و مهم‌ترین نهاد اجتماعی است.
نقش خانواده در ایجاد عادت به مطالعه از گهواره آغاز می‌شود و لالایی‌ها اولین پیونددهنده کودک با ادبیات به شمار می‌آید. این اشعار ساده که گاهی حتی کلام آن با کودک هیچ رابطه‌ای ندارد، هم احساس امنیت را به او انتقال می‌دهد و هم زمینه‌ساز اولین ارتباط‌های انسانی است. قصه‌گویی می‌تواند وسیلهای برای خلق لحظات لذت‌بخش باشد و هم کودک را در بخشی از میراث ادبی سرزمینش سهیم کند. داستان خوانی یکی دیگر از روش‌هایی است که کودکان را قبل از ورود به مدرسه با خواندن تصاویر آشنا می‌کند و سبب ایجاد تجربه‌های مشترک بین آن‌ها و بزرگ‌سالان می‌شود که یکی از مهم‌ترین تبعات اجتماعی آن، نزدیک کردن اعضای خانواده به یکدیگر است. بردن کودکان به نمایشگاهها و فروشگاه های کتاب را نیز می‌توان در دستور کار قرارداد تا کودکان فرصت یابند در میان کتابهای متنوع سیر کنند. همچنین بردن و عضو کردن کودکان در کتابخانه‌های عمومی نیز می‌تواند به روند رشد مطالعه در کودکان کمک کند. عادت به مطالعه یک امر اکتسابی است و کودک این را از والدین خود می‌آموزد (وب‌سایت تبیان زنجان،1393).
مارترینزپونز معتقد است که والدین خود تنظیم گر می‌توانند از طریق فراهم کردن تسهیلات لازم برای یادگیری (از قبیل تخصیص زمان لازم برای مطالعه، تهیه مکان مناسب و منابع مورد نیاز جهت مطالعه) و نشان دادن (ارائه الگو یا سرمشق) چگونگی و چرایی استفاده از راهبردهای خود تنظیمی در موقعیتهای عینی و تشویق و پاداش، می‌توانند فرزندان خود را در فعالیت‌های یادگیری و نهایتاً عملکرد تحصیلی یاری رسانند. به اعتقاد وی رابطه علّی میان خودتنظیمی والدین و خودتنظیمی فرزندان وجود دارد (صمدی، ۱۳۸۳، ص۱۶۱). امروزه به اثبات رسیده است که کودکانی که والدینشان به طور مستمر، کتاب و نشریات مطالعه می‌کنند بیش از کودکان آن والدینی که علاقهای به مطالعه نشان نمی‌دهند، تمایل و انگیزه به مطالعه دارند و از فهم و درک بالا و دانش واژگان بیشتری برخوردارند (محسنی کبیر، ۱۳۷۷، ص۱۳۹).
ساندر و اپتسین معتقد هستند که موفقیت دانشآموزان در گرو درآمد یا وضعیت اجتماعی والدین نیست، بلکه میزان توانایی والدین در ایجاد فضایی است که دانش‌آموزان را به یادگیری، تعاملات بالا و منطقی تشویق کند و همچنین، انتظار از موفقیت و شغل آینده، به میزان مشارکت والدین در آموزش بچه‌ها در جامعه و مدرسه بستگی دارد.
می‌بینیم که خانواده عامل بسیار مهمی محسوب می‌شود تا جامعه‌ای آگاه و اهل مطالعه داشته باشیم. پژوهشگرانی که به مقایسه فرزندان پرورش‌یافته در محیط‌های مختلف خانوادگی پرداخته‌اند، اغلب مشاهده کرده‌اند که فرزندان خانواده های قاطع برای همیشه از نمرات شایستگی روانی و پیشرفت تحصیلی بالا برخوردار هستند و در مقایسه با سایر افراد، فشار روانی کمتری را متحمل می‌شوند، اما نوجوانان خانواده های مسامحهگر، از لحاظ شایستگی اجتماعی، پیشرفت تحصیلی و سازگاری روانی، در پایینترین سطح قرار دارند و مهم‌تر اینکه این کاستی‌ها در طول زمان افزایش می‌یابد (فولادچنگ و لطیفیان، ۱۳۸۷).
۲ – 14 تأثیر نهادهای تربیتی
بعد از خانواده، بیش‌ترین زمانی را که افراد یک جامعه بسیاری از لحظات خود را در آن سپری می‌کنند، مدرسه می‌باشد. در این قسمت، به نقشی که مدرسه می‌تواند در علاقمند کردن دانشآموزان به مطالعه و رفتن به کتابخانه ایفا کند، می‌پردازیم.
پس از خانواده، دشوارترین وظیفه در اشاعه کتاب‌خوانی در هر جامعه‌ای بر عهده مدارس و نظام آموزش و پرورش آن جامعه است. اگر دانشآموز در مدرسه با کتاب آشنا شود و لذت مطالعه، خودآموزی و افزایش معلومات عمومی را درک کند و به مطالعه خو بگیرد، در تمام دوران زندگی، از کتاب دست نمی‌کشد. در نظام آموزشی، سه کارکرد مهم نقش اساسی دارند: خواندن، نوشتن و حساب کردن. در طول دوران آموزش، فرد تحت آموزش از سال‌های اول، توانایی خواندن را می‌آموزد و در ادامه به درک مطالب خوانده‌شده و در نهایت به نوشتن می‌رسد (وب‌سایت جامعه‌شناختی،1392).
مدرسه و جامعه با کمک خانواده می‌کوشند ارزشهای موجود و قابلقبول را از راه تعلیم و تربیت به کودکان تلقین کنند تا بدین وسیله، هم فرد و هم جامعه از آن‌ها بهرهمند گردند. چرا که عموماً فراگیری ارزش‌های آموزشی، از طریق تصمیمات رسمی و یادگیری ارزشهای تربیتی بیشتر از راه مشاهده، تقلید و شرکت در فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی صورت میگیرد (سامانیان،۱۳۷۶، ص۳۵).
تاکید بیش از حد آموزگاران بر روی مهارت خواندن و استفاده از تک منبع‌ها، سبب شده که دانش‌آموزان از مطالعه، لذت کافی نبرند و آن را بیشتر برای رفع تکلیف انجام دهند (وب‌سایت جامعه‌شناختی،1392). در واقع، معلمین و والدین باید به این نکته مهم توجه داشته باشند که تنها از راه مدرسه و کتاب‌های درسی نمیتوان کودکان و نوجوانان را برای موفقیت در حل مشکلات گوناگون و پیچیده زندگی آماده ساخت (وب‌سایت گروه‌های آموزشی راهنمایی تحصیلی ناحیه یک،1392).
صاحب‌نظران معتقدند که میزان مطالعه و روی آوری به مواد خواندنی و آموزش مناسب  و در نهایت میزان اطلاع‌رسانی، با فراهم آوردن رغبتها و انگیزههای مناسب، از مهم‌ترین شاخص‌های رشد و توسعه است. میتوان گفت که رشد و گسترش اطلاعات و کتابخانههای آموزشگاهی و مراکز اطلاعرسانی، با رشد و پیشرفت دانش و اندیشهی کودکان و دانشآموزان، پیدایش تعالی و نوآوری در آنان و بالندگی جامعه آن‌ها رابطه مستقیم دارد (مجیدی،۱۳۷۹).
برخی از والدین و مربیان تصور می‌کنند که عادت به مطالعه امری ذاتی و وراثتی است که تنها بعضی افراد به دلیل داشتن آن شرایط به آن روی می‌آورند و دیگران نمی‌توانند اهل مطالعه باشند. پژوهش‌های اخیر در زمینه تعلیم و تربیت ثابت کرده است که عادت به مطالعه یک امر اکتسابی است؛ یعنی همان طور که یک کودک خواندن و نوشتن را یاد می‌گیرد، می‌تواند مطالعه را هم بیاموزد. پس باید مطالعه را به او آموخت و او را به خواندن عادت داد (اشرفی ریزی،۱۳۸۷).
پژوهش‌های 30 سال گذشته نشان می‌دهد که ایجاد علاقه به مطالعه در کودکان به رشد اجتماعی و احساسی آن‌ها منجر خواهد شد و آن‌ها را در بزرگ‌سالی از ۸۰ درصد آسیبهای اجتماعی دور خواهد کرد (برزین،۱۳۹۱، ص۳۹). مدرسه یکی از مکان‌هایی است که کودکان می‌توانند در آن علاقه‌مندی به مطالعه پیدا کنند و شاهد شکوفایی جامعه و به تبع آن رونق کتابخانه‌های عمومی باشیم.
در پژوهشی که توسط اتحادیه ملی سواد در سال ۲۰۰۸ به صورت پرسشنامهای انجام شد، از دانش‌آموزان درباره نوع مطالعه‌ای که در مدرسه به آنان پیشنهاد می‌شود، پرسیده شد و نتیجه این پژوهش نشان داد که افراد جوان برخلاف انتخابهای مطالعاتیشان، معتقدند که بزرگ‌سالان در مدرسه، آنان را به خواندن کتاب‌های داستانی، علمی و شعر تشویق می‌کنند. دختران بیش از پسران اظهار کردند که بزرگ‌سالان در مدرسه، آنان را به مطالعه کتاب‌های داستانی و شعر تشویق می‌کنند (کلارک، اوزبورن و اکرمن،۱۳۸۸، ص۲۲).
برخورداری مدرسه  از یک کتابخانه زنده و پویا، مدیریتی مدبر و معلمانی اهل کتاب و مطالعه، مناسب‌ترین شیوه برای گرایش بچه‌ها به کتاب‌خوانی است. معلمانی که حداقل ماهی یک بار، کتابی تازه و مفید برای دانش‌آموزان معرفی می‌کنند یا برای تشویق آنان کتاب هدیه می‌دهند، بیش‌ترین نقش را در ایجاد نگرش مثبت و عادات مطلوب فرهنگی در میان کودکان و نوجوان دارند. بنابراین، برای رسیدن به این مهم، معلمان باید با جدیت تمام از طریق راه‌های مختلف، دانش‌آموزان را به مطالعه عادت دهند. داشتن و تقویت کتابخانه‌های آموزشگاهی عاملی بسیار مهم در این راه تلقی می‌شود (تشویق به کتاب‌خوانی دانش‌آموزان،۱۳۸۹). ادواردز در کتابش به نام باغ زیبا و گله حیوانات می‌گوید: مدرسه و کتابخانه باید مثل دو روح در یک قالب کار کنند تا بتوانند از تک‌تک دانش‌آموزان مطالعه کنندگانی کامل تربیت کنند (زیارنیک،۱۳۹۰، ص۱۰).
۲ – 15 شرایط اقتصادی کاربران

در کشورهای غربی، گروهی از مردم که از سطح اقتصادی- اجتماعی بالایی برخوردارند بیش از بقیه اقشار از امکانات کتابخانه عمومی بهره‌مند می‌شوند. در واقع، کتابخانه‌های عمومی در کشورهای انگلیسی‌زبان، متهم به عرضه خدمات به گروه‌های متوسط مردم می‌باشند؛ بنابراین، معلوم می‌گردد که فرصت‌های آموزشی کلید موفقیت‌های اجتماعی- اقتصادی مردم و انگیزه اصلی در استفاده از منابع کتابخانه‌ها در سراسر طول زندگی افراد است (استفن پارکر،۱۳۹۰ص۱۵۶).
بنابراین اگر نابرابری‌های اقتصادی به عنوان عاملی در مراجعه و عدم مراجعه افراد جامعه به کتابخانه‌های عمومی باشد؛ دولت می‌بایست برای جلوگیری از نتایج زیان‌بار عدم مراجعه افرادی که به خاطر مشکلات اقتصادی به کتابخانه مراجعه نمی‌کنند، تدابیر لازم را در نظر بگیرد. هرچند کتابخانه‌های عمومی، به عنوان دانشگاه مردم در پی آن هستند که دسترسی به اطلاعات را برای تمامی افراد جامعه بدون هیچ محدودیتی امکان‌پذیر کنند؛ ولی در این راه از پشتیبانی دولت برای ارائه امکانات مناسب به افرادی که دچار محرومیت‌های اقتصادی می‌باشند، بی‌نیاز نیستند.
«کتابداران توسعه جامعه» در گفتگو با افراد، بلافاصله از موانعی می‌شنیدند که افراد در هنگام تلاش برای دسترسی به خدمات کتابخانه‌ای، تجربه می‌کنند. اولین مانع در استفاده از کتابخانه، تأثیر جریمه‌های کتابخانه بود. اثر جریمه‌های کتابخانه را نباید دست کم گرفت. چنانچه یکی از اعضای کتابخانه گفته است: «من به مدت پنج سال از کتابخانه استفاده نمی کردم، چون فکر می کردم جریمه شده ام. سرانجام جرأت کردم و به کتابخانه برگشتم و دیدم که در تمام این مدت، هیچ جریمه ای نداشتم»(پیتمن و

 

مطلب مشابه :  خرید پایان نامه :بهزیستی هیجانی

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

دیدگاهتان را بنویسید

فوکا | Postmag سبز فایل.