فهرست بستن

منبع مقاله با موضوع پیشگیری اجتماعی

می‌کشاند. بر اساس این دیدگاه بزهکاری یک رفتار غیراجتماعی ناشی از عدم جامعه‌پذیری است، که مبنای جامعه را نیز تهدید خواهد کرد.
پیروان مدل پیشگیری اجتماعی پوزتیویسیت‌ها یا مکتب تحققی معروف هستند. که بر این عقیده‌اند که از طریق شناخت علل ارتکاب جرم اعم از(فردی، اجتماعی) برطرف کردن آنها با اصلاحات فردی و اجتماعی و ثبات و وابستگی به آنها تقویت نهادهای اجتماعی مثل خانواده، مدرسه و توسعه و تعالی فرصت‌های اقتصادی و امثال اینها … است، که می‌توان از ایجاد تمایلات مجرمانه در افراد جلوگیری کرد.
مبنای پیشگیری اجتماعی علت شناسی بزهکاری است.
درواقع پیشگیری اجتماعی از وقوع جرم توجه زیادی به علل بنیادی وقوع جرائم دارد بعلاوه با درک ارزشمندی کشف زود هنگام ومداخله بیشتر، برنامه‌های پیشگیری از جرائم روی جوانان تمرکز شده و افراد محله‌ها و خانواده‌هایی را مدنظر قرار می‌دهد، که بیشتر در معرض خطرارتکاب جرائم قرار دارند.
این شیوه از پیشگیری برآمد تجربه‌های مدد کاران اجتماعی، بدون مداخله بخش‌های پلیس و دادگستری برای مبارزه با ناسازگاری جوانان بزهکار پیرامون آنهاست. آقای دکترنجفی ابرند آبادی پیشگیری اجتماعی را اینگونه تعریف نموده‌اند: پیشگیری اجتماعی از بزهکاران شامل مجموعه اقدام‌های پیشگیرنده که به دنبال حذف یا خنثی کردن آن دسته از عواملی هستند که درتدوین جرم مؤثر بوده‌اند.

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

کمیسیون قضایی وحقوقی مجلس شورای اسلامی نیز پیشگیری اجتماعی را به‌صورت زیر تعریف کرده است: پیشگیری اجتماعی عبارت از تدابیر وروش‌های آموزشی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی دولت‌ها و نهادها وسازمان های غیردولتی ومردمی در زمینه سالم‌سازی محیط اجتماعی و محیط فیزیکی برای حذف یا کاهش عوامل اجتماعی وقوع جرم. آقای ساتن در کتاب خود می‌گوید: پیشگیری اجتماعی در حال حاضر هر برنامه‌ای است که مدعی تأثیر بر نوع رفتارها، ارزش‌ها و انضباط فردی در گروه‌هایی است که دارای زمینه ارتکاب جرم تلقی می‌گردند.
رویکرد پیشگری اجتماعی از جرم، تقویت روابط اجتماعی، افزایش سطح کنترل غیررسمی اجتماعی و در نتیجه بازدارندگی بزهکاران بالقوه و بالفعل از ارتکاب جرم است. پیشگیری اجتماعی از جرم بر ساختن کسانی تمرکز دارد که در خطر بزهکاری قرار دارند واحساس یکپارچگی کمتری را با جامعه می‌کنند.پیشگیری اجتماعی به دو نوع تقسیم می‌شود :پیشگیری اجتماع‌مدار که در پی خنثی‌سازی عوامل جرم‌زا در محیط اجتماعی است و پیشگیری رشد مدار که سعی دارد چنانچه کودکی به هر دلیل از خود مظاهر بزهکاری را بروز داد با مداخله زودرس در وی و محیط پیرامونش از مزمن شدن بزهکاری در آینده جلوگیری کنند.
به زعم بسیاری از جرم شناسان که معتقدند پلیس نقشی در پیشگیری اجتماعی ندارد در سال‌های اخیر شاهد ورود پلیس در برنامه‌های پیشگیری اجتماعی(غالباً به شکل آموزش و پیشگیری رشدمدار) بوده‌ایم. پلیس با تشکیل گروه‌های تخصصی در سازمان خود و با ورود در فرآیند جامعه‌پذیری و آموزش افراد به ویژه کودکان ازطریق مدارس به توفیق‌هایی در زمینه پیشگیری اجتماعی دست یافته‌اند.
با دقت در توضیحات و تعاریف فوق می‌توانیم این تعریف را برای پیشگیری اجتماعی از جرم ارائه دهیم:
پیشگیری اجتماعی از جرم مجموعه تدابیر و اقداماتی است، که هدف آن حذف یا کاهش خطر عوامل اجتماعی و اقتصادی و محیطی جرم‌زاست.

گفتار چهارم: پیشگیری از جرم در اسلام و سیاست‌گذاری ومدیریت پیشگیری در ایران
همانطور که در گفتارهای قبلی به‌طور کامل مفهوم پیشگیری و انواع آن شرح داده شد. با توجه به اهمیت بحث پیشگیری و گستردگی دایره شمول آن این گفتار با پیشگیری در اسلام که پیشینه قدیمی در آن دارد، که قرآن و روایات موجود، گویای سخن می‌باشند وهمچنین سیاست‌گذاری و مدیریت که در رابطه با پیشگیری با رعایت اصل تفکیک قوا در نظام حقوقی ایران استوار می‌باشد، مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

بند اول: پیشگیری از جرم در اسلام
پیشگیری از جرم همواره یکی از موضوعات اساسی و مهم در زندگی بشری بوده، که در طول تاریخ به شیوه‌های مختلف اعمال گردیده است. در گذشته غالبا بعنوان تنها راه‌کار مبارزه علیه بدی و به تعبیر صحیح‌تر جرم تلقی می‌شد و شدت و قاطعیت در اجرای آن را موجب کاهش بزهکاری می‌دانستند. البته در مکاتب الهی شیوه‌‌های ترکیبی علاوه بر مجازات مورد تأکید بوده است.
یکی از عواملی که در پیشگیری و یا کاهش جرم و کجروی اجتماعی، تأثیر بسزایی دارد، دینداری و ایمان به خداوند است«هنگامی که آدمی دور از چشم آشنایان، همسایگان و دیگران است، نه قانون و نه افکار عمومی و نه هیچ چیز اجتماعی دیگر، کارهای وی را کنترل نمی‌کند، بلکه در این حالت، کنترل کار در پرتو ایمان به قدرتی صورت می‌گیرد، که درهمه مکان‌ها و زمان‌ها شاهد آدمیان است و به رفتار پسندیده و نیک پاداش می‌دهد و بدی و گناه را مجازات می‌کند.»
با بیان این مقدمه در این بند ابتدا سیاست جنایی اسلام و سپس پیشگیری از جرم از دیدگاه قرآن و روایات مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

الف: سیاست جنایی اسلام

اصولا دین اسلام به پیشگیری پیش از اصلاح اهتمام دارد و قبل از هر چیز به عوامل بوجودآورنده زمینه‌های گناه و جرم توجه کرده است. هرچند در عمل تأثیر بازدارنده اعتقادات و احکام دینی و استعداد از آموزه‌های مذهب برای پیشگیری از جرم سابقه دیرینه‌ای دارد، و مع‌الوصف آنگونه که شایسته است. در این زمینه تحقیق و پژوهش کافی به عمل نیامده است. با مراجعه به آیات و روایات معتبر اسلامی و دیدگاه‌های فقها و دانشمندان می‌توان به دیدگاه سیاست جنایی اسلام درخصوص پیشگیری دست یافت. با بررسی منابع معتبر اسلامی به این نتیجه می‌رسیم، که سیاست جنایی اسلام بیشترین توجه و عنایت را به موضوع پیشگیری از جرم داشته است. تا آنجا که غایت و هدف رسالت انبیا را دور نمودن انسان از رذالت، تباهی و جرم و سوق دادن او به سمت مکارم و ارزش‌های اخلاقی برشمرده است.
علامه طباطبایی در این‌باره می‌فرماید:
انسان معتقد به معاد، می‌داند که اعمالش همواره تحت کنترل و ظاهر و باطن اعمالش پیش خدای دانا و بینا روشن است و روزی را در پیش دارد که با کمال دقت به حساب وی رسیدگی خواهد شد. این عقیده، کاری را در انسان انجام می‌دهد، که از دست هزار پلیس مخفی و مامور آگاهی بر نمی‌آید.زیرا همه آنها از بیرون کار می‌کنند و این نگهبان، نگهبان داخلی است که هیچ سری را نمی‌توان از وی پوشاند.

ب: قرآن و روایات
اسلام که انسان را موجودی برتر و دارای قوا و استعدادهای فوق‌العاده در سیر رشد و تعالی می‌داند. ضمن توجه به اهمیت و ضرورت پیشگیری از سقوط و انحطاط اخلاقی و عمل انسان، این امر را با تربیت روحی و معنوی او پیوند زده است و آموزه‌های متعدد و متنوعی را به این امر اختصاص داده است. که توجه و به‌کارگیری آنها نه فقط موجب پیشگیری از وقوع جرم و انحراف می‌شود، بلکه رشد و تعالی روحی و معنوی انسان را تضمین و او را به هدف والایی که برای آن آفریده شده است نزدیک می‌کند. از میان آموزه‌های دینی که به این مساله پرداخته است. آموزه‌های قرآنی و روایات به لحاظ تأثیرگذاری، تنوع و گستردگی از برجستگی خاص برخوردار است. قرآن اصیل‌ترین متن دینی و مملو از آموزه‌هایی که مستقیم و غیرمستقیم به پیشگیری از جرم و انحراف‌های اخلاقی و رفتاری مربوط می‌شود.
امام علی(ع)می‌فرماید:«پس هرگاه شهوت‌ها به شما روی آورند، مرگ را بسیار یاد کنید. که یاد مرگ برای پندآموزی کافی است و رسول خدا(ص) اصحاب خود را پیوسته به یاد مرگ سفارش می‌کرد، و می‌فرماید: مرگ را بسیار یاد کنید، که همانا مرگ نابودکننده و جداکننده شما از شهوت‌هاست. در توضیح این روایات این چنین باید عنوان کرد که امام علی(ع) یاد مرگ را یکی از موارد پیشگیری از جرم می‌داند.
یا ایها الذین امنو اجتنبوا کثیراً من الظّنّ ان بعض الظّنّ اثم و لاتجسّسوا»
ای اهل ایمان از بسیاری گمان‌ها دوری کنید، که بعضی از آن‌ها گناه و معصیت است و به تجسس در امور یکدیگر نپردازید.(حجرات(49)/11)
در عبارت فقها پیشگیری با تعبیر«دفعُ المُنْکِر » بیان شده که آن را از نهی از منکر تفکیک نموده‌اند، که به موارد زیر تحت عنوان مثال اشاره می‌کنیم: فَا َّن معنی دْفع اُلْمنکِرهُوَتَعْجیر فاعلهُ عَن الاتیان به وایجاده فی الخارج سَواءُ ارْتدَعَ باِختیارِه اَوَلَم یَرتَدعَ و الهی عَنُ الْمنکَر لَیسِ الا اسَّررعْ و زَجرِه عَنَه علی و اُلَمقرر َّه الاِشْرعْیهَ معانی دفع منکر، ناتوان کردن مرتکب از انجام عمل مجرمانه و ایجاد آن در خارج است خواه به اختیار خود اوست از عمل مجرمانه دست بکشد یا از انجام عمل منحرف نشود، در حالی که نهی از منکر چیزی جز منع کردن و بازداشتن طبق روایت مقرر در شرع نیست.
با این نگرش است که انسان ازغفلت و وانهادگی می‌رهد، چراکه می‌داند(این چه کتابی است) که هیچ عمل کوچک و بزرگی را فرو نگذاشته، مگر آنکه آن را به شمار آورده است.(کهف، 49)
لذامی‌داند پس هرکس به اندازه ذره‌ای خیر انجام دهد، آن را می‌بیند و هرکس به اندازه ذره‌ای بدی کند، آن را می‌بیند.(زلزله، 718) لذا هنگامی که این فکر در درون شخصی راه پیدا کرد، دیگر به خود جرأت تخطی نمی‌دهد. لذا قرآن با پرداختن به این موضوع در بیش از یک سوم از آیات خود اهمیت این موضوع(پیشگیری) را گوشزد کرده است.
در خاتمه این بحث می‌توان بیان داشت، اسلام از چندین قرن پیش به مقوله پیشگیری اهتمام ورزیده و اهمیتی فراوانی برای آن قائل بوده است، که آنرا در نشانه‌هایی که در آیات قرآن کریم و روایاتی که توسط ائمه مطهر بیان گردیده، می‌توان مشاهده کرد. این بحث را با کلامی از امیرمومنین علی(ع) به پایان می‌رسانیم :
اَخوفُ سِجْنُ الَّنفْسِ عَنِ الذّنُوب و رَادَعها عَن المَعاصِی.
ترس از خدا زندان نفس از گناهان است و بازدارنده او از نافرمانی‌ها می‌باشد.

بند دوم: سیاست‌گذاری و مدیریت پیشگیری در ایران
مدیریت پیشگیری از جرائم واکنشی علمی، کاربردی است که هدف آن تنظیم وتدوین سیاست‌ها وخط‌مشی‌های علمی در رابطه پیشگیری و کاهش جرائم از طریق مشاهدات، مراقبت‌ها و تجزیه و تحلیل سیستماتیک جرائم می‌باشد.
در معنای عام، پیشگیری از جرم هر اقدامی است، که جلوی ارتکاب جرم را بگیرد. که این اقدام می‌تواند جنبه کیفری یا غیرکیفری داشته باشد. به دیگر سخن هر آنچه علیه جرم باشد و سبب کاهش نرخ بزهکاری گردد در گستره معنای عام پیشگیری از جرم قرار دارد.
در این نگرش سیاست جنایی همه تدابیر کیفری و غیرکیفری را که حکومت با مدد جویی از سه قوه قانونگذاری، اجرایی، قضائی با هدف محدود کردن و مهار بزهکاری و نیز پیشگیری اتخاذ می‌کند، در برمی‌گیرد.
توسعه امنیت نتیجه مستقیم و غیرمستقیم اقدامات و عملکرد مجموعه قوای 3‌گانه یک کشور است. بدین منظور توسعه امنیت پایدار با همکاری و هماهنگی نهادها و سازمان‌های دولتی و غیردولتی مختلف در این عرصه امکان‌پذیر می‌باشد.در این زمینه یکی ازالزامات توسعه پایدار پیشگیری از جرم و بزه‌دیدگی افراد می‌باشد.

الف: قوه قضائیه
جامعه پیکره‌ای منسجم بوده و حاکمیت باید به دنبال سلامت حقوقی، قضائی و امنیتی و مدنی این پیکره باشد. چنانچه بدنه بیمار و آسیب‌دیده باشد، در آن جامعه ناامنی و جرم بوجود می‌آید. لذا قبل از وقوع جرم باید به پیشگیری و درمان آن پرداخت.
موضوعی که امروزه در دنیا بسیار حائز اهمیت است، در این بحث نقش قوه قضائیه و وظایف و هدف آن در پیشگیری از جرم مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
طبق بند 5 اصل 156 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران یکی از وظایف خطیر قوه قضائیه پیشگیری از جرم می‌باشد. زیرا عمل در این مرحله می‌تواند در سالم‌سازی جامعه و هدایت افراد نقش عمده و اساسی ایفاء نماید. البته اقداماتی که پس از وقوع جرم، در راستای بازسازی مجرم و بازگرداندن وی به آغوش جامعه صورت می‌پذیرد، در جای خود بسیار مهم و ضروری است. زیرا این اقدام نیز از کاهش آمار جرائم، اصلاح مجرمین و در نهایت جلوگیری از تکرار جرم فوق العاده حائز اهمیت است. در اجرای بند 5 اصل 156 قانون

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *