نشانه­ ها و علائم بالینی اعتیاد به اینترنت

نشانه­ها و علائم بالینی

اورزاک (1999) اعتیاد به اینترنت را به عنوان یک مشکل روان­شناختی دارای دو دسته علائم و نشانه­ها می­داند. نشانه­ها و علائم روان­شناختی و دیگر نشانه­ها و علائم جسمانی:

الف) نشانه­های روان­شناختی: نوعی احساس خوب بودن و رضامندی که به فرد هنگام استفاده از رایانه دست می­دهد. ناتوانی در متوقف کردن فعالیت و صرف کردن وقت زیاد و بیشتر با رایانه، دوری از خانواده و دوستان، احساس تهی بودن، افسردگی، بدخلقی در مواردی که فرد از رایانه استفاده نمی­کند، دروغ گفتن به کارفرما یا افراد خانواده در مورد فعالیت­ها، مشکل در مدرسه.

ب) نشانه­های جسمانی: سندروم عصبی، خشکی، سردرد میگرنی، پشت­درد، بی­نظمی در غذا خوردن و صرف­نظر کردن از بعضی وعده­های غذایی، توجه نکردن به بهداشت شخصی، اختلال خواب و تغییر در الگوی خواب (آرتز و همکاران، 2002).

دیویس (2001) اعتیاد به اینترنت را با دو دسته از علائم و نشانه­ها مشخص می­کند:

الف) نشانه­های رفتاری: مشکلات درسی، شخصی یا بین­فردی، کناره­گیری و بی­توجهی و غفلت از دوستان، خانواده یا شغل یا مسئولیت شخصی، بی­قراری روانی- حرکتی در زمان تلاش برای کاهش یا متوقف کردن استفاده از اینترنت، خستگی بیش از اندازه، تغییر سبک زندگی به منظور وقت بیشتر برای رفتن به اینترنت، کاهش عمومی و فعالیت جسمانی، محرومیت و تغییر در الگوی خواب به منظور وقت بیشتر داشتن برای اینترنت، دروغگویی به خانواده، دوستان، و درمانگر به منظور پنهان کردن مدت زمان بودن در اینترنت، ماندن در اینترنت بیش از آن چه که قصد داشته است و نشانه­های ترک (مانند اشتغال فکری در رابطه با اینترنت در زمان قطع تماس).

ب) نشانه­های شناختی غیرسازشی: افکار وسواسی درباره اینترنت، کاهش فعالیت­های لذت­بخش و   سرگرمی­های قبلی برای رفتن به اینترنت، کناره­گیری از دوستان قدیمی واقعی و برگزیدن دوستان اینترنتی و احساس گناه، نشانه­های دروغگویی «در اینترنت خودم هستم»، «در اینترنت احساس احترام بیشتری تا زندگی واقعی دارم»، نگرانی و اشتغال ذهنی در ناتوانی برای توقف استفاده از اینترنت و احساس این که اینترنت تنها دوست اوست. افراد وابسته به اینترنت ترجیح می­دهند زمانی که رایانه در حال تبادل داده­ها است به دستشویی روند، دائماً از درد مچ دست شکایت می­کنند، در هنگام اتصال به اینترنت جلو رایانه غذا میل می­کنند، هرجا هستند سریع خود را به منزل می­رسانند تا ایمیل خود را بررسی کنند، در محیط­های زندگی واقعی از اصطلاحات و نشانه­های گفتگوی اینترنتی استفاده می­کنند، تمام دوستان آن­ها دارای آدرس ایمیل هستند، با دوستان اینترنتی رابطه عاطفی برقرار می­کنند و با آن­ها به گردش و تفریح می­روند و پیامدهای عاطفی رد و بدل می­کنند. حداقل 10 آدرس اینترنتی را در ذهن دارند و به سرعت می­توانند آن­ها را بیان کنند. 10 اصطلاح گفتگوی اینترنتی را به خوبی می­دانند و آن را در مکالمات روزمره به کار می­برند، اطرافیان آن­ها به رایانه حسودی می­کنند و رایانه را رقیب خود می­دانند، وقتی خود را معرفی می­نمایند معمولاً آدرس ایمیل می­دهند، ترجیح می­دهند با دوستان و حتی همسرشان گفتگوی اینترنتی کنند تا با آن­ها به طور مستقیم صحبت کنند، وقتی رایانه را روشن می­کنند از دیگران می­خواهند که ساکت و خاموش باشند، وقتی اتصال به اینترنت را قطع می­کنند احساس خالی بودن و خلاء می­کنند درست مثل این که فردی زندگی عاشقانه خود را از دست داده است (دیویس، 2003).

مطلب مشابه :  چرا اعتمادبه نفس نداریم؟

وجود ابعاد بالینی و سوال این که چگونه سوء­استفاده از اینترنت می­تواند ناسازگاری روان­شناختی را موجب شود هنوز موضوع بحث است. جهش روزافزونی نسبت به اعتیاد اینترنتی در ویرایش جدید راهنمای آماری اختلالات روان­پزشکی به وجود آمده است (بلوک، 2008). طبق اظهارنظر بلوک این اختلالات متعلق به اختلالات وسواس فکری- عملی هستند و به عنوان یکی از موضوعات سلامت عمومی جدی در کره­جنوبی و دیگر کشورهای آسیایی تبدیل شده است.

سامسون و کپن (2015)، بر این باورند که فرد معتاد به اینترنت دارای علائم زیر است:

  1. در حین آنلاین بودن، زمان را از دست می­دهد. 2. ساعات ضروری خواب را صرف آنلاین بودن می­کند. 3. موقعی که زمان آنلاین بودن تمام یا قطع شود، عصبانی می­شود. 4. چنانچه به وی اجازه دسترسی به اینترنت داده نشود، کج خلقی می­کند. 5. زمانی را که باید تکلیف درسی یا کاری را انجام بدهد، صرف آنلاین بودن می­کند. 6. ترجیح می­دهد آنلاین شود تا با دوستان یا خانواده باشد. 7. از محدودیت زمانی­که برای او جهت استفاده از اینترنت تعیین شده است، سرپیچی می­کند. 8. در مورد اینکه چقدر آنلاین بوده است، دروغ می­گوید. 9. روابط جدیدی با کسانی­که هنگام آنلاین بودن، ملاقات کرده است، تشکیل می­دهد. 10. خسته­تر و کج خلق­تر از زمانی می­شود که اینترنت جزیی از زندگی وی نبوده است. 11. وقتی از رایانه دور است، ذهن خود را مشغول نوع فعالیت­های مورد نظر در آنلاین شدن بعدی می­کند. 12. استفاده از اینترنت باعث شده تا از سایر فعالیت­هایی که قبلاً برای وی لذت بخش بودند، دست بکشد. 13. موقعی که آنلاین نیست، احساس خستگی، بدخلقی و افسردگی می­کند و بدخلقی­اش زمانی بهبود می­یابد که دوباره آنلاین شود.
مطلب مشابه :  روانشناسی شرایط عمومی دختران فراری

برخی از عوامل مرتبط با اختلال اعتیاد به اینترنت عبارتند از: عدم توانایی کنترل خود، عزت نفس، بهداشت ذهنی، خود کارآمدی، افسردگی، اضطراب، تنهایی و…. است. مطالعات نشان می­دهد استفاده بیش از حد از اینترنت باعث سو تغذیه، خواب ناکافی، از دست دادن مدیریت زمان، ناراحتی فیزیکی، و کاهش فعالیت­های اجتماعی و خانوادگی می­شود. افراط در کار با اینترنت منجر به صرف زمان و انرژی برای پیگیری مسایل آنلاین شده، در حالی­که بی­اعتنایی به دروس مدرسه و ارتباطات اجتماعی را در پی دارد. دیر رسیدن به مدرسه، گریز از آن و حتی ترک تحصیل می­تواند پیامد آن باشد (هی، 2015).

[1] – Davis