علمی

روانشناسی در مورد مدل های کیفیت زندگی

فلس و پری(۱۹۹۵)بعد از بررسی ۱۵مدل مفهومی از کیفیت(به نقل از رحیمی،۱۳۸۶).یه مدل کلی طراحی کردن ،که در این مدل پنج طبقه اصلی هست.

-بهکامی جسمی که شامل سلامت ،زیبندگی ،جنب و جوش و ایمنی شخصیه .

-بهکامی مادی که شامل درآمد ،کیفیت محل زندگی ،حریم شخصی ،ثروت ،وضعیت تغذیه ،حمل و نقل ،همسایگی ،ایمنی و سکونت دائم یا اجاره نشینیه.

-بهکامی اجتماعی که در برگیرنده ارتباطات درون خونواده و رابطه با اقوام در خونواده های گسترده تر و یا دوستان ،فعالیتهای ارتباطی و سطح پشتیبانی اجتماعیه .

-رشد و فعالیت که با مهارتای مربوط به خود تعیینی-لیاقت یا استقلال ،خبر یا اختیار ،اشتغال اوقات فراغت ،کارای خونه ،تحصیلات ،تولید یا مشارکته .

-بهکامی هیجانی در برگیرنده عاطفه یا خلق و خو ،رضایت مندی تکامل ،عزت نفس ،شون احترام و اعتقادات مذهبیه.

 

 

۲-۴-۹-۲-مدل لی و همکاران

لی ،یانگ ،ایشون ،ژانگ ،ژنگ ،اکسیو ،وانگ و چن (۱۹۹۸؛به نقل از رحیمی ،۱۳۸۶)با در نظر گرفتن بیشتر عوامل شخصیتی و فرهنگ مدلی در رابطه با کیفیت زندگی ارائه دادن.اونا به فکر بودن که ساختار مفهومی کیفیت زندگی باید دست کم شامل چهار بعد یا زمینه گسترده زندگی و دو محورعینی و ذهنی باشه ،رضایت ذهنی زندگی فرد به وسیله زندگی عینی ،نظام سلسله مراتبی نیازای زندگی و استانداردهای مقایسه شده با زندگی حاضر فرد تعیین می شه.این ارزیابیا هم براساس شخصیت ،تجربه های زندگی و منابع شخصی در بافت فرهنگی ،اجتماعی و محیطیه.

از نظر کالمن وقتی میشه گفت که یه کیفیت عالی واسه زندگی هست که امیدهای فرد با تجارب ایشون یکی بودن داشته باشه و تکمیل شه حالت عکس هم صدق می کنه ،کیفیت پایین زندگی وقتیه که امیدها با تجارب یکی نشه .به بیان دیگه ادعای کالمن اینه که روش زندگی ،با این معنی که فرد به خواسته های خود می رسه بهبود پیدا میکنه .با این وجود این به این معنا نیس که امیدهای شخصی و آرزوها ،اول مثبت شده و بعد تکمیل می شن.کالمن اشاره میکنه که اهدافی که به وسیله عوامل درست می شن باید واقع گراتر باشن(وقتی که آرزوها رو واقعی تر کرده ،فرد رو به پیشرفت و رشد در راه های دیگه تشویق کنیم )فاصله میان امیدها و رسیدن به اونا خوب کم می شه.پس با در نظر گرفتن نظر کالمن ،به درستی میشه روش زندگی فرد رو با مخالفت کردن با آرزوها بهتر کرد(حسن شاهی،۱۳۸۸)

در سال ۱۹۹۲ در دانشکده بوستون تحقیق زیادی در مورد کیفیت زندگی در محیط دانشکده انجام شد ،این بررسی به آزمایش رابطه بین احساس تعلق به اجتماعی که دانشجویان در اون قراردارند و عوامل متفاوت شخصیتی و محیطی از جمله جنس ،نژاد ،محل اقامت و دانشکده پرداخت .بررسی داده ها نشون داد ،دانشجویانی که از هنجارهای تعیین شده دور بودن که تازگیا به محیط دانشکده وارد شده بودن ،و کمبود در تجارب دوستی در محیط دانشکده منتهی به کم تر شدن احساس تعلق به محیط دانشکده می شد.این احساس در بین تازه واردین بیشتر بود.این مطالعه  که احساس تعلق به محیط دانشکده رو تقویت می کنه به این قرار معرفی کرد:وضعیت مناسب خدمات دانشجویی ،اتحاد موجود در دانشکده محل تحصیل و فعالیتهای اجتماعی موجود در دانشکده در مقایسه بین دو دانشکده که در یکی اکثریت با دانشجویان مذکر و در دیگری اکثریت با دانشجویان مونث بود ،اینجور مشخص گردید که هر دو جنس مذکر و مونث در دانشکده هایی که اکثریت دانشجویان اون مونث بودن ،احساس تعلق بیشتری از خود نشون می دادن و وقتی که به دانفنگرش دینی ،وضعیت اجتماعی –اقتصادی شجویان مونث اجازه داده می شد که با اعضای هیات علمی همکاری نشون بدن،اونا به صورت بارزی بهتر از دانشجویان مذکر عمل میکردن(ماندل و دیگران۱۹۹۲).
اقتصاد

تازگیا در ایران پژوهشی روی ۳۷۰۰ دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی به خاطر پاسح یابی ۳۱سوال در مورد کیفیت زندگی ،نگاه دینی ،وضعیت اجتماعی –اقتصادی و کارکرد تحصیلی دانشجویان به صورت جدا شده از هم جنس ،سن و رشته تحصیلی و رابطه دوطرفه بعضی از متغیرهای نامبرده ،انجام شده.بعضی از یافته های این بررسی نشون دادن که کیفیت زندگی حدود نصف دانشجویان در حد متوسط و یا کمی بهتر از اون هستش.اما حدود۲۵% از اونا از کیفیت زندگی در جوری شرایط مشکل هستن که نیازمد تغییر جدی هستن .به عوامل جنسیت ،سن ،نوع مذهب ،وضعیت زندگی والدین ،در کیفیت زندگی گروه نمونه بی تاثیر و عوامل تاهل ،اشتغال ،بعضی از سطوح تحصیلی و شغلی والدین و هم موقعیت اجتماعی اقتصادی بر کیفیت زندگی دانشجویان مورد نظر،تاثیر داشته(بهمنی ،۷۹-۱۳۷۸)
تاهل

از نظر خوارزمی(۱۳۸۲)کیفیت زندگی در سطح فردی به جهان بینی فرد و نگاه اون به زندگی بستگی داره ،همه بحث کیفیت زندگی آخرسر به فرد برمیگرده ،این فرده که باید احساس کنه همه تلاشایی که در سطح جهانی و ملی و محلی صورت میگیره ،زندگی اون رو بهتر کنه.

آرینگتون و همکاران[۱].(۲۰۰۶).در پژوهشی نشون دادن که کیفیت زندگی در دختران نسبت به پسران پایین تره.

 

راسل و والز(۱۹۹۴ ؛ به نقل ازآلیس ،۲۰۰۴) در تحقیقی نشون دادن که رضایت مندی زناشویی و کیفیت زندگی خوب به سلامت جسمی و روانی اضافه می کنه. و کیفیت زندگی بالا با سلامتی،رضایت و بهداشت روانی و فعایت روزمره رابطه داره.

زناشویی

تحقیقات سارکوسکی و گرین(۲۰۰۶ ؛به نقل از اسدی راد،۱۳۸۸)؛در مورد رابطه خوشبختی و دیدگاه مثبت و کیفیت زندگی که روی ۸۰ پرستار زن و مرد در کشور لهستان انجام شد نشون داد که رابطه مثبت و قوی میان مثبت نگری و کیفیت زندگی هست. هم اینکه این تحقیق نشون داد که بین مردان و زنان از دید کیفیت زندگی فرق معنی داری وجود نداره .

اشمیث و همکاران(۲۰۰۷) در مطالعه خود به بررسی کیفیت زندگی و تاب بیاری نوجوانان دارای ناتوانی حرکتی روی ۱۵۹ نفر از نوجوانان ۱۸-۱۱ ساله پرداختن یافته ها نشون داد که افزایش کیفیت زندگی در نوجوانان دارای ناتوانی حرکتی بر کاهش فشارهای زندگی و افزایش تاب بیاری متأثره.

در پژوهشی که به وسیله جیلین و همکاران (۲۰۰۴) با هدف بررسی رابطه سن با کیفیت زندگی و مفاهیم رشد شناختی در سه رده سنی جوانان، میان سالان و سالمندان انجام شد مشخص شد که کیفیت زندگی جنس مذکر از جنس مونث بیشتر و کیفیت زندگی با تغییر ساختارهای شناختی در محله ظاهری رابطه مستقیم داره.

جوادی (۱۳۸۹) به بررسی رابطه بین کیفیت زندگی بر بهداشت روانی ۲۱۵ نفر از دانش آموزان(۱۰۵ نفر دختر و ۲۱۰ نفر پسر) دبیرستانی شهر کهنوج انجام داد.یافته ها نشون داد که هر چهار بعد کیفیت زندگی، یعنی سلامت جسمی،سلامت روان،ارتباطات اجتماعی و درک محیط زندگی بر بهداشت روان دانش آموزان دختر و پسر رابطه مثبت و معنی داری هست.

نصری و واعظ موسوی (۱۳۸۵) به بررسی سلامت روانی و کیفیت زندگی مربیان ورزش کشور پرداختن. یافته ها نشون دادن که بین کیفیت سلامت روانی مربیان  و کیفیت زندگی اونا رابطه مثبت  وجود داشت و بین مربیان استانای جور واجور از نظر اندازه سلامت روانی فرق معنی داری وجود داشت و هم اینکه بین مربیان استانای جور واجور از نظر کیفیت زندگی فرق وجود داشت.

دهقان نیری (۱۳۸۵) در بررسی استرس و کیفیت زندگی در دانشجویان ساکن دانشگاه نشون داد که تن آرومی می تونه باعث بهتر شدن درک از کیفیت زندگی شه، به خاطر همین میشه کاربرد تن آرومی رو در جهت افزایش سطح کیفیت زندگی دانشجویان پیشنهاد کرد.

گروه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی ،کیفیت زندگی رو اینجور تعریف می کنه :«دریافتای شخصی فرد از جایگاه زندگی اش با در نظر گرفتن فرهنگ و نظام ارزشی که در اون زندگی می کنه که ناراحت از اهداف ،انتظارات و استانداردهای مورد نظر فرده.با در نظر گرفتن این تعریف ،بیشتر کارشناسان علوم پزشکی می گن که کیفیت زندگی مفهومی چند بعدی و ذهنیه .

بولینگ[۲]در بررسی مفاهیم مربوط به کیفیت زندگی به این نتیجه می رسه:

کیفیت زندگی چیزی بیشتر از سلامت جسمانیه،کیفیت زندگی شامل احساس سالم بودن ،سطح اساسی رضایتمندی،و وجود حس کلی خود ارزشمندیه.مفهومی ذهنی و پیچیده ،شامل زمینه های مختلفی که ،تموم اونا در رضایت شخصی و عزت نفس سهم دارن(بولینگ،۱۹۹۱).

کیفیت زندگی دانشجویان در تعامل با شرایطیه که اونا در اون زندگی می کنن.در نگاهی کلی این شرایط رو به بخشای کلی ای مانند محیط یادگیری ،مسکن ،برنامه های  درسی ،فعالیتهای اجتماعی ،بهداشت عمومی ،روابط بین فردی ،فعالیتهای فوق برنامه،امکانات فردی،تعطیلات آخر هفته و تعطیلات طولانی تر تقسیم کرد.

خیلی از بررسیای خارجی در مورد آزمایش کیفیت زندگی دانشجویان ،با هدف آزمایش روانشناختی دانشجویان جهت تعیین برنامه های حمایتی واسه گروه های نیازمند انجام شده که از کیفیتای زندگی پایین بهره مند بودن(فریش مایکل بی،۱۹۹۲).

گروهی از تحقیقات انجام شده واسه تدوین و ساخت پرسشنامه های جورواجور آزمایش کیفیت زندگی دانشجویان هم به خاطر استفاده خاص از اونا در مشاوره خونواده انجام شدن.تاکید غالب این آزمونا بر امتحان موقعیت فرد در چهار بخش کلی رضایت ،سلامت ،تعلق اجتماعی و منابع قدرت وکنترل متمرکزه(کنت ایشون،۱۹۹۴).

محققان نامبرده بررسی و تلاش واسه شناخت کیفیت زندگی دانشجویان رو از سه جنبه به درد بخور گزارش کردن .اونا فکر می کنند که یافته های حاصل از بررسی کیفیت زندگی دانشجویان می تونه به مسئولین درباره یافته های برنامه هایی که واسه بهبود شرایط زندگی دانشجویان اجرا می کنن ،اطلاعات مفیدی ارائه جفت و جور کنه.در عین حال از اطلاعات حاصل میشه در جهت ایجاد یه اندازه مهم به خاطر اندازه گیری و شناخت چگونگی بازده آموزشی و تربیتی دانشکده و دانشگاهها استفاده کرد.

-Arrington & et al

[۲] Bouling