مهمترین عوامل ایجاد کننده پوکی استخوان

11 عامل اصلی ایجاد کننده پوکی استخون

اگه اندازه تخریب استخون بیشتر از ساخته شدن اون باشه، فضاهای بین شبکه های داخلی استخون بزرگ می شن و اصطلاحا پوکی استخون اتفاق میفته.

استخون بافت زنده ایه که از دو لایه داخلی و خارجی تشکیل شده. لایه داخلی کلفت بوده و از شبکه های محکمی تشکیل شده که توده استخوانی رو بوجود میاره. در بدن آدم استخونا به طور مرتب ساخته شده و از بین می رن. البته سرعت این روند در تموم عمر فرد برابر نیس، طوری که توده استخوانی در سنین ۲۰ تا ۳۰ سالگی به بیشترین حد اندازه خود می رسه و بعد کم کم کم میشه. بیشترین حد توده استخوانی در افراد جور واجور فرق داره و به عوامل ارثی، تغذیه، فعالیت بدنی و روش زندگی در طول دوره رشد بستگی داره.

در این وضعیت، استخون ضعیف شده و با کوچیک ترین ضربه دچار شکستگی می شه. این پدیده در سنین سالمندی شایع بوده اما با اقدامات ساده ای میشه اونو به تاخیر انداخت یا شدت اونو کم کرد.

پوکی استخون بیشتر تا زمان شکستگی استخوانی علامتی نداره

اهمیت پوکی استخون در اون هستش که بیشتر تا زمان شکستگی استخوانی علامتی نداره. ستون فقرات، استخون ران، لگن، مچ دست و انتهای ساق دست به ترتیب شایع ترین محلایی هستن که در اثر پوکی استخون دچار شکستگی می شن. خیلی از شکستگیای ستون فقرات فقط با درد شدید پشت همراه هستن و علامت دیگری ندارن. انحراف ستون مهرها در اثر جوش خوردن خودبخودی اونا می تونه از علایم این مریضی باشه.

چه عواملی ایجاد کننده پوکی استخون هستن؟

– سن: با بالارفتن سن، تراکم استخون در هر دو جنس کم کم کم میشه؛ طوری که از حدود ۴۰ سالگی نیم تا یه درصد در سال کم میشه.

– جنس: پوکی استخون در زنان به دلیل کم بودن توده استخون و پدیده یائسگی شایع تره؛ طوری که زنان در هر سنی ۴ تا ۵ برابر مردان دچار شکستگی استخون می شن.

– یائسگی و کاهش هورمونای جنسی: هورمونای جنسی نقش مهمی در استواری استخونا دارن. پس هر دلیلی از جمله یائسگی که باعث کم شدن این هورمونا شه پوکی استخون رو تسریع می کنه.

– سابقه فامیلی: در صورت سابقه شکستگی در بستگان نزدیک (پدر، مادر، آبجی و داداش) احتمال دچار شدن به شکستگی تا دو برابر زیاد می شه.

– نژاد و عوامل ارثی: نژاد آسیایی و آدمایی که پوست و موی روشن دارن، بیشتر در برابر پوکی استخون هستن.

– اندام بدنی: استخون بندی ظریف و اندام کوچیک تر موجب افزایش احتمال پوکی استخون می شه.

– مریضیای همراه: بعضی مریضیا مثل مریضیای طولانی کبد و کلیه، دیابت نوع۱، افزایش هورمون تیروئید و پاراتیروئید، مشکلات هورمونای جنسی، اسهال طولانی و مشکلات سوء جذب، بی اشتهایی عصبی، پیوند اعضا و بعضی سرطانا باعث افزایش احتمال دچار شدن به پوکی استخون می شن.

– مصرف داروها: مصرف دراز مدت داروهای شامل کورتون، داروهای ضد صرع و داروهایی که واسه درمان مریضیای تیروئید مصرف می شن؛ موجب بروز پوکی استخون می شه. این دسته داروها حتما باید با تجویز دکتر و درصورت نیاز با مکملای دارویی مانند کلسیم و ویتامین «د» مصرف شن.

– ورزش و فعالیت بدنی: ورزش دلیل افزایش رشد استخوانی مخصوصا در کودکی و دوران بلوغ می شه. ورزش مناسب و متناسب با سن به طور دائمی موجب افزایش تراکم استخوانی می شه.

– رژیم غذایی: کلسیم باعث قوی شدن استخونا می شه. ویتامین «د» هم مانند کلیدیه که باعث ورود کلسیم به استخونا و استواری اونا می شه. مصرف این دو ماده در رژیم غذایی به پیشگیری از پوکی استخون کمک می کنه.

– مصرف دخانیات و الکل: مصرف دخانیات شامل سیگار، قلیان، پیپ و چپق موجب مشکل در جذب کلسیم و ساخت استخون، یائسگی زودرس، کاهش وزن و تخریب هورمونای جنسی می شه که به تسریع پوکی استخون میرسه. مصرف الکل هم با کم کردن فعالیت سلولای سازنده استخون موجب پوکی استخون می شه.

پوکی استخون چیجوری منتهی به شکستگی می شه؟

حدود ۵ درصد زمین خوردگیا منتهی به شکستگی می شن

به گزارش یسنا، استخونایی که استواری کافی واسه حفظ تعادل بدن رو نداشته باشن، خیلی راحت بعد نیروهای جزیی مانند زمین خوردن و یا سقوط از پله دچار شکستگی می شن. به خاطر همین شایع ترین دلیل شکستگیای به وجود اومده از طریق پوکی استخون سقوط و زمین خوردنه. عواملی مانند مشکلات محیطی، نور کم، مشکل بینایی، فراموشی و به کار گیری داروهای خواب آور در افزایش احتمال سقوط و شکستگی نقش دارن.

پوکی استخون علامتی نداره اما با مشاهده علائم زیر به دکتر مراجعه کنین

– کاهش قد به اندازه حدود ۳ سانتی متر نسبت به دوران جوونی

– قوز درستون فقرات که تازگیا ایجاد شده باشه

– شکستگی دراثر ضربه ناچیز یا زمین خوردن جزیی

اگه به پوکی استخون مشکوک شدیم، چه کنیم؟

بخاطر داشته باشین که پوکی استخون بدون هیچ سختی ای قابل تشخیص و درمانه. تشخیص پوکی استخون از راه دکتر و با اندازه گیری تراکم استخون انجام می شه. اندازه گیری تراکم استخون یه ر وش بدون درده که با به کار گیری دستگاه مخصوصی انجام شده و حدود ۱۵ دقیقه زمان میبره.

در صورت تشخیص پوکی استخون با استفاده پیشنهادای دارویی و غیردارویی میشه از پیشرفت پوکی استخون و شکستگی استخون که مهم ترین آسیب اون هستش پیشگیری کرد. رعایت رژیم غذایی، ترک مصرف دخانیات و فعالیت بدنی مناسب از پیشرفت پوکی استخون جلوگیری می کنه. داروهای موثر در افزایش توده استخون باید با تجویز دکتر مصرف شن. در صورت نیاز به این داروها اونا رو برابر دستور دارویی و بطور دائمی استفاده کنین.

در صورت بروز پوکی استخون واسه پیشگیری از شکستگی چیکار باید کرد؟

با پیش بینی دستگیره و نرده در محل پله، آشپزخانه و حموم؛ کنترل دائمی مشکلات عبور و مرور و به کار گیری صندلی یا چهارپایه در حموم و آشپزخانه از زمین خوردن جلوگیری کنین. هم اینکه اگه از داروهای آروم بخش استفاده می کنین حتما محل رفت و اومد خود رو در شب کنترل کنین تا مانعی سر راه شما نباشه.

چیجوری از بروز پوکی استخون پیشگیری کنیم؟

– واسه پیشگیری از پوکی استخون قرار گرفتن در برابر نور مستقیم آفتاب به دریافت ویتامین «د» کمک می کنه.

– از منابع کلسیم و ویتامین «د» به اندازه کافی در رژیم غذایی خود استفاده کنین.

– از مصرف دخانیات به هر شکل (سیگار و قلیان) دوری کنین.

– ورزش دائمی و متناسب رو در برنامه زندگی خود بذارین.

پزشکان چه پیشنهادای غذایی واسه پیشگیری از بروز پوکی استخون دارن؟

– غلات، لبنیات، حبوبات، سبزی، ماهی و میوه رو در رژیم غذایی خود بذارین. مصرف روزانه سه لیوان شیر یا ماست کم چرب (یا دو قطعه پنیر بجای هر لیوان شیر) می تونه کلسیم لازم روزانه بدن رو تامین کرده به سلامت استخونا کمک می کنه.

– از مصرف نوشابه یا قهوه دوری کرده و دوغ کم نمک رو جانشین اون کنین. روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب بخورین.

– ماهیا، جگر و تخم مرغ منابع غذایی شامل ویتامین «د» هستن؛ از اونا در برنامه هفتگی غذایی خود استفاده کنین.

– اگه قادر به انجام شکلای جور واجور ورزشا نیستین دست کم سه بار در هفته به مدت ۲۰ تا نیم ساعت پیاده روی کنین.

پیاده روی بهترین جانشین واسه شکلای جور واجور ورزشا جهت جلوگیری از پوکی استخوانه.

منبع : isna.ir

جمع آوری: آلامتو

 

تقویت استخوانا با ورزش

چیجوری از پوکی استخون پیشگیری کنیم؟

بازنشر پوکی استخون

دیدگاهتان را بنویسید