فهرست بستن

رشته روانشناسی-دانلود پایان نامه در مورد راهبردهای شناختی

راهبردهای مختلفی در متون ادبی مختلف به عنوان راهبردهای خود تنظیمی در این حوزه ها معرفی شده است. برخی از الگوهای خود تنظیمی یادگیری عبارتند از: الگوی پنتریچ، کارور و شی یر، بوکارتس، هاک هاسن و کول، کرنو، بیگز، بوکائرتز و زیمرمن که در زیر به توضیح برخی از آنها می پردازیم.
1-14-2. مدل بیگز (یادگیری سطح بالا):
بیگز معتقد بود که در یادگیری واقعی و موثر دانش آموزان باید بر انجام تکالیف و راهبردهای شناختی مورد استفاده در تکالیف آگاهی و کنترل داشته باشند. بر این اساس مدل بیگز شامل عوامل پیشگو، عوامل فرایندی و متغیرهای تولیدی است. در این مدل عوامل فردی مانند دانش قبلی، عوامل محیطی مانند روش های تدریس و آنچه که فرد برای انجام تکلیف بدان نیازمند است همگی جزو عوامل پیشگو هستند.
عوامل انگیزشی و راهبردهای شناختی مورد استفاده دانش آموز در انجام تکلیف، عوامل فرایندی را تشکیل می دهند و سرانجام بر اساس این مدل عمل و نتیجه ی امتحان و به یادآوری مطالب عوامل نیز متغیرهای تولیدی هستند. براساس این مدل یادگیری سطح بالا زمانی اتفاق می افتد که دانش آموز براساس تکلیف مورد نظر سعی می کند تا از راهبردهای مناسب شناختی استفاده کند. امروزه مدل یادگیری سطح بالای بیگز را جزو مدل های یادگیری خود تنظیم به حساب می آورند(رز و همکاران، 2003).
2-14-2.مدل کارور و شی یر( 1990):
کارور و شی یر مدل قابل تعمیمی از خود تنظیمی تهیه کرده اند که درگیری خودنظم یافته افراد را در تکالیف تولید می کند.آنها معتقدند که وقتی شخص هدفی را دنبال می کند، اگر با مانعی مواجه شود موقعیت را بازبینی می کند. درگیر شدن در این بازبینی یادگیرنده گان را به ارزیابی این مسئله هدایت می کند که اگر تلاش بیشتری کنند و طرح خود را تغییر داده و اصلاح نمایند تا چه اندازه می توانند به هدفشان نزدیک شوند. حال اگر اطمینان و امیدواری وجود نداشته باشد فرد بر اساس طرح قبلی خود تلاش می کند و کار را در جهت اولیه ادامه می دهد، وقتی که فرد به بازبینی پیشرفت خود می پردازد و در مورد آن قضاوت می کند عواطف حاصل از این نظارت و قضاوت بر درگیری بعدی تأثیر می گذارد و این قضاوت ها نیز به نوبه ی خود بر اساس سطح اطمینان و امیدواری فرد شکل می گیرد(کارور و شی یر،1990؛ به نقل از صفاریان طوسی،1375).
مدل کارور و شی یر سه استدلال مهم در بر دارد:
وقتی بین وضعیت فعلی واهداف اختلافی دیده شود یادگیرنده پیش بینی می کند که می تواند این اختلاف را کاهش دهد.
پیشرفت در تکلیف تحصیلی به میزان کمتر از حد مورد انتظار و به طور مکرر ممکن است عاطفه(نگرش ) منفی ایجاد کند. این حالت ممکن است باعث شود زمانیکه یادگیرنده با مانع برخورد می کند تکلیف را رها سازد.
بازخورد حاصل از این درگیر شدن در تکلیف امری درونی است یعنی چنین بازخوردی را خود فرد به خویشتن داده و از بیرون و از ناحیه دیگران نیست(کارور و شی یر،1990؛ به نقل از صفاریان طوسی،1375).
3-14-2. مدل واین و هدوین (1998) :
مدل چهار مرحله ایی یادگیری خودتنظیم واین و هدوین شامل : تعریف ماهیت تکلیف، انتخاب هدف و برنامه ریزی، وضع قانون و مقررات و تعدیل و سازگاری است. در طی مرحله ی اول یادگیرنده نسبت به ماهیت تکلیف، منابع و تغییرها و عوامل سازنده تکلیف آگاه می شود.در مرحله دوم یعنی انتخاب هدف و برنامه ریزی یادگیرنده اهداف و برنامه چگونگی انجام تکلیف را مشخص می کند. یادگیرنده در مرحله ی سوم قوانین و راهبردهای مطالعه را وضع می کند و با به کارگیری راهبردهای شناختی برنامه ایی که در مرحله قبل آماده کرده بود را به اجرا در می آورد.مرحله ی تعدیل و سازگاری مرحله ی آخر است که در این مرحله یادگیرنده می بایست راهبردهای شناختی نامتناسب با مراحل قبلی را تغییر دهد(رز و همکاران، 2003).
4-14-2. مدل بوکائرتز(1999) :
بنابر نظر بوکائرتز (1999) خود تنظیمی به معنی قادر بودن بر توسعه ی دانش، مهارتها و رفتارهایی است که می توانند از یک بافت یادگیری به بافت دیگر و نیز از موقعیت های یادگیری که این اطلاعات از آن به دست آمده به بافت کار و اوقات فراغت منتقل شوند.
بوکائرتز معتقد بود که درک ما از یادگیری خود تنظیم از طریق سه مکتب فکری شکل گرفته است:
مطالعات در مورد سبک های یادگیری
مطالعات درباره ی فراشناخت و سبک تنظیم
نظریه های مربوط به خود، که براساس این مکاتب فکری وی مدل سه لایه ایی را برای یادگیری خود تنظیمی ارائه کرده است. در این مدل میانی ترین لایه مربوط به تنظیم شیوه های پردازش اطلاعات است. لایه وسط نشان دهنده ی تنظیم فرایندهای یادگیری(فراشناخت) است. و بیرونی ترین لایه مربوط به تنظیم خود می باشد.
به اعتقاد بوکائرتز یادگیری خودتنظیم دنباله ایی از فرایندهای شناختی عاطفی است که به صورت دوطرفه و با یکدیگر بر مؤلفه های مختلف نظام پردازش اطلاعات عمل می کنند و سازه ی پیچیده ی یادگیری خود تنظیم در واقع نقطه ی تلاقی بسیاری از حوزه های مختلف تحقیق مربوط به مکاتب فکری ذکر شده است(بوکائرتز، 1991؛ به نقل از طلوع تکلیفی، 1382).
5-14-2. مدل زیمرمن(2000- 1989) :
این مدل براساس دیدگاه یک وجهی (تعامل شخصی ، رفتار و محیط) بندورا که دیدگاهی شناختی اجتماعی است شکل گرفته (رز و همکاران، 2003) ،از این دیدگاه، یادگیری خود تنظیم در سه مرحله تشکیل می شود: آینده نگری، کنترل ارادی عملکرد و فرایندهای خود انعکاسی(خود واکنشی). مرحله آینده نگری شامل هدف گزینی، انتخاب راهبردها و باورهای خود انگیزشی است. مرحله ی دوم یادگیری خود تنظیم در این مدل خودآموزش دهی و به کار گیری راهبردهای انجام تکالیف تشکیل می دهد و مرحله سوم این مدل مربوط به خود واکنشی یا خود انعکاسی است که شامل فرایندهای خود انعکاسی،؛خود قضاوتی و خود ارزشیابی می شود.براساس این مدل دانش آموزانی که در هر یک از این مراحل به درستی عمل نکنند از یادگیری خود تنظیمی پایین تری برخوردار می شوند(زیمرمن، 2000-1989،رز و همکاران، 2003).
6-14-2. مدل پنتریچ (2000):
پنتریچ مدل های مختلف یادگیری خود تنظیم را باهم ترکیب کرد و سعی داشت تا با ادغام این مدل ها ، مدل عمومی و فراگیری برای یادگیری خود تنظیم به وجود آورد(رزو همکاران، 2003). او بر این اعتقاد بود که با وجود کثرت مدل های یادگیری خود تنظیم همگی واجد وجوه مشترکی هستند از جمله اینکه : در تمامی این مدل ها یادگیرنده فعال و مسئول یادگیری خودش است.دوم اینکه : بنابر مدل های یادگیری خود تنظیم یادگیرنده بر شناخت، انگیزش و محیط خود کنترل و نظارت دارد سوم اینکه : در هنگام ارزیابی عملکرد، شخص از ملاک های مشخص یا از نوعی ارزشیابی خاص استفاده می کند و چهارم اینکه : در بیشتر این مدل ها اعتقاد بر این است که یادگیری خود تنظیم و فعالیت های مربوط به آن به عنوان واسطه میان ویژگی های فردی و محیطی عمل می کنند. براین اساس پنتریچ با ادغام مدل های مختلف، مدل یادگیری خود تنظیم همه جانبه و فراگیر خود را به وجود آورد( پنتریچ در این مدل چهار مرحله ایی به آینده نگری، برنامه ریزی و فعالیت ، کنترل و نظارت، عکس العمل و بازخورد تأکید می ورزد مرحله اول این مدل شامل آگاهی ها و اطلاعات دانش آموز در مورد ماهیت تکلیف است. در مرحله دوم نظارت و فرایندهای فراشناختی مانند برنامه ریزی قرار می گیرد. در مرحله سوم نیز کنترل که شامل انتخاب و تعدیل راهبردهای شناختی است گنجانده شده و اما در مرحله آخر یعنی مرحله چهارم که مرحله ی عکس العمل و بازخورد است به واکنش ها و عکس العمل های فرد نسبت به خود و بافت زمینه ایی که در آن به یادگیری پرداخته اشاره شده است( رز و همکاران،2003) بر اساس مدل پنتریچ یادگیرنده در محله اول با فعالیت های مربوط به تکلیف روبروست مانند شناخت تکلیف و فعال سازی دانش قبلی در این زمینه، در مرحله نظارت یادگیرنده بر فعالیت های فراشناختی که به نظارت می پردازند مواجه می شود.در مرحله سوم یادگیرنده راهبردهای شناختی متناسب با تکلیف یادگیری را انتخاب می کند و آنها را به کار می گیرد و سرانجام در مرحله چهارم یعنی مرحله ی عکس العمل و بازخورد یادگیرنده می بایست عملکرد خود را مورد ارزیابی قرار داده و دلایل شکست یا موفقیت هایش را بر شمرد. به علاوه او می بایست در این مرحله بر انتخاب مجدد راهبرد های انگیزشی و شناختی مناسب تأکید ورزد.(زیدنرو همکاران، 2000؛ به نقل از رزو همکاران؛ 2003).
15-2. نظریه های یادگیری خود تنظیمی
زیمرمن (1989، به نقل از توکلی زاده، 1387) نظریه های یادگیری بسیاری را در چهار نظریه ی اساسی شامل: ادغام کرده است. جدول(3-2)در اینجا ویژگی های اصلی یادگیری خود تنظیمی مربوط به این چهار نظریه شرح داده می شود:

ویژگی ها
شرطی سازی کنشگر

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

رشد شناختی
شناختی – اجتماعی
پردازش اطلاعات
کلید یادگیری
تقویت
خودتنظیمی
الگوبرداری
و مشاهده
پردازش ذهنی
فرایند خودتنظیمی
خودنظارتی
خودآموزی
خودتقویتی
مشاهده
تقلید
خود کنترلی
خود تنظیمی
خویشتن نگری
خود قضاوتی
خود واکنشی
انتخاب
سازمان دهی
مرورذهنی
نقشه ذهنی
1-15-2.نظریه ی کنشگر :
نظریه پردازان کنشگر بیان می کنند که پاسخ های خود تنظیمی بایستی به محرک تقویت کننده بیرونی متصل شوند، چرا که پاسخ های خود تنظیمی در واقع طبقه هایی هستند که برای به دست آوردن تقویت کننده بیرونی به هم متصل می شوند. بنابراین برای مثال اگر خود تقویتی به شکل زنگ تفریح برای دانش آموزان در کسب موفقیت شان در آزمون کمک کند، زنگ تفریح ادامه پیدا می کند . اگر سبب بهبود عملکرد در آزمون نشود، این خود تقویتی متوقف خواهد شد.بر طبق عقیده ی نظریه پردازان کنشگر تصمیم برای خود تقویتی بستگی به اندازه نسبی پاداش های فوری و تعویقی و فاصله زمانی بین آنها دارد.محقق کنشگر بر اهمیت خود نظارتی یا ثبت شخصی در خود تنظیم شدن یادگیرنده تأکید می کند.خود اگاهی معمولا به تنهایی مورد بحث قرار نمی گیرد چرا که به طور مستقیم قابل مشاهده نیست؛ به همین دلیل محققین خودآگاهی را از طریق نتایج خود واکنشی مورد مشاهده و بررسی قرار می دهند(زیمرمن،2001).
نظریه پردازان کنشگر توجه نسبتاً کمی به مباحث رشدی خود تنظیمی دارند، ولی در عوض به نقش عوامل بیرونی در خود تنظیمی یادگیری تأکید دارند. روش های آموزشی کلیدی که آنها در آموزش شان به کار می برند عبارتند از: الگودهی،آموزش کلامی و تقویت. بر طبق عقیده ی نظریه پردازان کنشگر، عوامل کلیدی سوق دادن به خود تنظیمی یادگیری، حضور مؤثر الگوها و وابستگی های بیرونی برای پاسخ های خود تنظیمی است(زیمرمن، 2001).
2-15-2. نظریه شناختی _ اجتماعی :
این نظریه که مهمترین نظریه زمینه ی یادگیری خود تنظیمی است، طبق این نظریه رشد خود تنظیمی به عوامل شخصی، محیطی و رفتاری که به طور جداگانه اما در ارتباط یا یکدیگر عمل می کنند، وابسته است(بندورا،1986؛ به نقل از ویپ ، 2004).مطابق دیدگاه شناختی اجتماعی انسان موجود فعالی است که قادر به خود نظم دهی و تنظیم رفتارش است، نه موجود منفعلی که توسط نیروهای ناشناخته محیطی یا تکانه های درونی کنترل شوند. آنها به طور فعال در تحول خویشتن شرکت می کنند. اعمال و افکار افراد محصول تعامل بین سه نیروی محیط، شخص و رفتار است. بندورا با مطرح کردن جبر متقابل یا تعیین گری متقابل بیان می کند که شخص، محیط و رفتار بر هم تأثیر متقابل دارند و نمی توان هیچ یک از آنها را جدا از دیگری عامل تعیین کننده رفتار به در نظر گرفت.
بنابراین در این دیدگاه فرض می شودکه یادگیری خودتنظیمی در یک تعامل سه جانبه، یعنی شخص، محیط و رفتار شکل می گیرد. بر اساس این رویکرد، خود تنظیمی صرفاً تحت تأثیرعوامل شخصی ایجاد نمی شود بلکه از محیط و رفتار هم متأثر است. تأثیر این سه عامل یکسان نیست، بلکه ممکن است هر یک از سه عامل بسته به موقعیت یا شرایط خاص بر جریان تعامل اثر بیشتری گذاشته و نتایج حاصل را تحت تأثیر قرار دهند. یادگیری خود تتنظیمی زمانی به وجود می آید که فرد بتواند فرایندهای برای تنظیم راهبردهای رفتاری و محیط یادگیری به کار گیرد(زیمرمن، 1989، 1990). این رویکرد نه تنها به اشکال غیر اجتماعی آموزش و پرورش مثل یادگیری اکتشافی، خود آموزی از طریق خواندن ، مطالعه کردن، آموزش برنامه ایی یا آموزش به کمک کامپیوتر می پردازد، بلکه اشکال اجتماعی یادگیری مثل سرمشق گیری، راهنمایی و بازخورد از طریق همسالان ، مربیان و معلمان را نیز شامل می شود(زیمرمن، 2001). ابعاد یادگیری خود تنظیمی از نظر صاحب نظران تئوری شناختی اجتماعی عبارتند از :
خود تنظیمی شناختی
خود تنظیمی فراشناختی
خود تنظیمی انگیزشی
خود تنظیمی رفتاری
خود تنظیمی انگیزشی را به کار بردن فعال راهبردهای انگیزشی که یادگیری را افزایش می دهد تعریف می کنند.این یادگیرنده گان در تمام مراحل خود را افرادی لایق، کارآمد و مستقل می بینند و جهت ارزیابی خود و دیگران، معیارهای درونی دارند. این افراد در دست یابی به موفقیت مشوق هایی را برای تلاش های خود فراهم می کنند.
خود تنظیمی رفتاری به استفاده بهینه یادگیرنده گان از منابع گوناگونی که

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *